เมื่อถึงช่วงต้นปี พนักงานเงินเดือน คนทำงานทั่วประเทศต่างต้องเตรียมตัว เพื่อยื่น ภ.ง.ด.91 หรือ ภ.ง.ด.90 แต่ไม่ใช่ทุกคนที่รู้ว่า ช่วงเวลานี้คือ Season ที่ภัยคุกคามทาง Cybersecurity พุ่งสูงเป็นพิเศษ เพราะข้อมูลที่คุณกรอกในแบบภาษีนั้นไม่ใช่แค่ตัวเลข มันคือข้อมูล Identity ชั้นดีที่มีมูลค่าสูงในตลาดมืดออนไลน์
บทความนี้ แอดขอชวนคุณมองภาพกว้าง ไม่ใช่แค่ “ทำอะไรได้ อะไรไม่ควรทำ” แต่ เข้าใจว่าทำไม เพราะอะไร และ สร้างความมั่นใจให้คุณพร้อมและปลอดภัย เมื่อต้องยื่น ภงด ภาษีประจำปี
ลองนึกดูว่าในแบบฟอร์มภาษีหนึ่งใบ มีอะไรอยู่บ้าง: เลขบัตรประชาชน, รายได้รวมทั้งปี, ชื่อนายจ้าง, เลขบัญชีธนาคาร และรายการค่าลดหย่อน ข้อมูลเหล่านี้รวมกันเป็น “Profile” ที่สมบูรณ์แบบในการทำ Identity Theft หรือแม้แต่สมัครสินเชื่อปลอมในชื่อของคุณโดยที่คุณอาจไม่รู้ตัว
นั่นคือเหตุผลที่ Hacker พุ่งเป้าหาผู้ยื่นภาษีที่อาจพลั้งเผลอ เพราะ ประมาท ไม่ได้ระวังตัวมากพอ และนั่นหมายถึงโอกาสที่สูงขึ้นในการหาช่องโหว่จากพฤติกรรมที่เผลอไปนั่นเอง
ความปลอดภัยสำคัญ และมาก่อนเสมอ
ก่อนจะพูดถึงพฤติกรรมสร้างความเสี่ยง ขอเริ่มในจุดที่หลายคนมักมองข้าม นั่นคือ “ระบบ WiFi ที่คุณเชื่อมต่ออยู่” เพราะต่อให้คุณระวังตัวแค่ไหน ถ้า Network ไม่ปลอดภัย ทุกอย่างก็ยังเสี่ยงอยู่ดี
1. WiFi สาธารณะ: อันตรายที่มองไม่เห็น
ร้านกาแฟ ห้าง สนามบิน ที่ให้ใช้ WiFi ฟรีเหล่านี้ใช้งานได้ แต่ไม่ได้หมายความว่าปลอดภัย เพราะบน Network เดียวกัน ผู้ไม่ประสงค์ดีสามารถใช้เทคนิค Man-in-the-Middle (MITM) Attack ดักจับ Traffic ระหว่างคุณกับเว็บไซต์ได้ ข้อมูลที่ “คิดว่าส่งไปแล้ว” อาจถูกอ่านระหว่างทาง
💡 ถ้าเลือกได้ ยื่นภาษีจาก Network ที่บ้านหรือ Mobile Data ของตัวเองจะปลอดภัยกว่า เปลืองเน็ตหน่อยแต่รับรองไม่ต้องเหนื่อยใจ
2. อุปกรณ์ที่ไม่ใช่ของตัวเอง: Keylogger ที่ไม่มีใครเห็น
คอมพิวเตอร์ที่อินเทอร์เน็ตคาเฟ่, อุปกรณ์สำนักงาน, หรือมือถือของคนรู้จัก อุปกรณ์เหล่านี้อาจมี Keylogger หรือ Malware ที่บันทึกทุก Keystroke ที่คุณพิมพ์โดยที่เจ้าของเครื่องเองก็ไม่รู้ การยื่นภาษีบนอุปกรณ์ที่ไม่คุ้นเคยจึงเสี่ยงกว่าที่คิด
การจัดการพาสเวิร์ด เรื่องเล็กที่คนชอบมองข้าม
3. อย่า Save Password ใน Browser
Browser ทุกตัวมีฟีเจอร์ Save Password เพราะสะดวก แต่ปัญหาคือถ้า Malware เข้าถึงเครื่องได้ มันสามารถ Export Password ทั้งหมดออกมาได้ภายในไม่กี่วินาที Password ของกรมสรรพากรหรือเวปต่างๆ จึงไม่ควรถูก Save ไว้ใน Browser เด็ดขาด
4. Password เดิม ใช้หลายบัญชี = ความเสี่ยงที่เพิ่มขึ้น
ถ้า Password ของกรมสรรพากร เราตั้งเหมือนกับ Email หรือ Social Media แล้ววันหนึ่ง Platform เหล่านั้น Data Breach มีข้อมูลหลุดออกไป บัญชีภาษีคุณก็มีสิทธิโดนพ่วงไปด้วย เทคนิคนี้เรียกว่า Credential Stuffing ซึ่ง Hacker ทำโดยอัตโนมัติด้วย Bot ในระดับล้าน Request ต่อวัน
Browser Hygiene: สิ่งที่ดูไม่เป็นอันตราย แต่อันตราย
5. Browser Extension แปลกๆ ที่ไม่ควรวางใจ
Extension บน Chrome หรือ Firefox มีสิทธิ์เข้าถึงทุกอย่างในหน้าเว็บที่คุณเปิดอยู่ รวมถึงข้อมูลในฟอร์มด้วย Extension บางตัวที่ดูน่าใช้ เช่น ตัวแปลภาษาหรือ Coupon Finder อาจแฝง Code ที่ดักเก็บข้อมูลที่คุณกรอก โดยที่คุณไม่รู้สึกถึงความผิดปกติใดๆ เลย
6. Link ใน Email และ SMS กับดักที่ดูน่าเชื่อถือ
Phishing ในฤดูยื่นภาษีมักมาพร้อมข้อความที่มากับ SMS เช่น “คุณมีเงินภาษีคืน กรุณาคลิกเพื่อตรวจสอบ” หรือ “บัญชีนี้ถูกระงับชั่วคราว กรุณาคลิกเพื่อตรวจสอบ” หน้าเว็บปลายทางถูกออกแบบมาให้เหมือนเว็บธนาคาร เว็บกรมสรรพากรทุกรายละเอียด แต่ทุกอย่างที่คุณกรอกจะตรงไปหา Hacker ทันที
วิธีแก้ง่ายมาก: พิมพ์ URL ตรงๆ ที่ www.rd.go.th หรือ efiling.rd.go.th เสมอ ไม่คลิก Link จากที่ไหนทั้งนั้น ไม่ว่าจะดูน่าเชื่อถือแค่ไหนก็ตาม
พฤติกรรมเล็กๆ ที่ทำให้ข้อมูลรั่ว
7. Shoulder Surfing: ภัยที่ไม่ต้องใช้เทคโนโลยีเลย
Social Engineering ไม่ได้เกิดแค่ออนไลน์ การนั่งยื่นภาษีในคาเฟ่หรือที่สาธารณะ อาจทำให้คนข้างๆ เห็นเลขบัตรประชาชน รายได้ หรือเลขบัญชีของคุณได้แบบง่ายๆ บางคนถ่ายภาพหน้าจอไปโดยที่คุณไม่รู้ตัวด้วยซ้ำ
8. ไม่ Logout ≠ ไม่มีปัญหา
การปิดหน้าต่าง Browser โดยไม่ Logout ออกจากระบบทิ้ง Session ค้างไว้ ซึ่งคนที่ใช้อุปกรณ์ถัดไปอาจเข้าถึงบัญชีคุณได้โดยตรง
💡 Logout แล้วล้าง Cookie และ Cache ด้วยทุกครั้ง โดยเฉพาะถ้าไม่ได้ใช้อุปกรณ์ของตัวเอง
9. ส่งเอกสารภาษีผ่าน Line หรือ โปรแกรมแชท อื่นๆ
สลิปเงินเดือน, หนังสือรับรองภาษีหัก ณ ที่จ่าย (50 ทวิ), หรือ Screenshot หน้าจอ ข้อมูลพวกนี้ที่คุณส่งผ่าน Line, FB Messenger หรือ Chat อื่นๆ ปกติจะถูกเก็บบน Server ของ Platform นั้นๆ ถ้าบัญชีของอีกฝ่ายถูก Hack ข้อมูลของคุณก็อาจรั่วไหลไปด้วยได้ ควรใช้ช่องทางที่มีการ Encrypt End-to-End หากต้องการส่งจริงๆ
10. ระบบที่ไม่ได้อัปเดต คือประตูที่เปิดค้างไว้
ช่องโหว่ Zero-Day และ Exploit ส่วนใหญ่ถูก Patch แล้วในอัปเดต OS และ Browser รุ่นใหม่ การกดเลื่อน Update ออกไปเพราะกลัวเสียเวลา เท่ากับเลือกที่จะปล่อยให้ตัวเองมีช่องโหว่โดยไม่รู้ตัว ซึ่งในโลก Cyber security นั้น ไม่ต่างกับการล็อกประตูหน้า แต่เปิดประตูหลังไว้นั่นเอง
ยื่นภาษีให้ได้เงินคืน ไม่ใช่ได้อย่างอื่นกลับมา
จากทั้ง 10 ข้อที่ยกมานี้ ไม่มีข้อไหนที่ต้องมีความรู้เทคนิคลึกๆ เลย เป็นเพียง Mindset และนิสัยที่ปรับได้ทันทีโดยไม่มีค่าใช้จ่ายเพิ่ม แต่ผลลัพธ์คือข้อมูล Identity และการเงินของคุณยังอยู่ในมือคุณ ไม่ตกไปอยู่ในฐานข้อมูลใต้ดินของใครที่ไม่รู้จัก
ในยุคที่ข้อมูลส่วนตัวมีค่า การปกป้องข้อมูลภาษีจึงไม่ใช่แค่เรื่อง Privacy อีกต่อไป มันคือ ความมั่นคงทางการเงิน ของคุณโดยตรงนั่นเอง
ยื่นภาษีปีนี้ ขอให้ได้ภาษีคืนเต็มๆ และข้อมูลก็ปลอดภัยกันนะครับ
